تهذيب كنيد ؛ تا آن گاه كه از حوزه بيرون رفتيد و در شهر و يا محلى رهبرى ملتى را بر عهده گرفتيد ، مردم از اعمال و كردار شما ، از فضايل اخلاقى شما ، استفاده كنند ، پند گيرند ، اصلاح شوند . بكوشيد پيش از آن‌كه وارد جامعه گرديد خود را اصلاح كنيد ، مهذّب سازيد . اگر اكنون كه فارغ البال مىباشيد در مقام اصلاح و تهذيب نفس برنياييد ، آن روز كه اجتماع به شما روى آورد ، ديگر نمىتوانيد خود را اصلاح نماييد . خيلى از چيزهاست كه انسان را بيچاره كرده ، از تهذيب و تحصيل باز مىدارد . يكى از آنها براى بعضى ، همين ريش و عمامه است ! وقتى عمامه كمى بزرگ شد و ريش بلند گرديد اگر مهذّب نباشد ، از تحصيل باز مىماند ؛ مقيد مىگردد ؛ مشكل است بتواند نفس امّاره را زير پا گذارد و پاى درس كسى حاضر شود . شيخ طوسى « 1 » - عليه الرحمه - در سن پنجاه و دو سالگى درس مىرفته است ، در صورتى كه در سن بين بيست و سى بعضى از اين كتاب‌ها را نوشته است ! كتاب تهذيب را گويا در همين سن و سال به رشتهء تحرير در آورده « 2 » . و در

--> ( 1 ) - ابو جعفر ، محمد بن حسن طوسى ( 385 - 460 ق ) ملقب به « شيخ الطائفه » از فحول‌دانشمندان اماميه . وى رئيس فقيهان و متكلمان زمان خود بود و در ادب و رجال و تفسير و حديث نيز دستى قوى داش . اساتيد او شيخ مفيد ، سيد مرتضى ، ابن غضائرى ، ابن عبدون بودند . شيخ ، صاحب دو كتاب مشهور حديث شيعه ، استبصار و تهذيب الأحكام است كه از كتب اربعهء اماميه محسوب است . شيخ طوسى نجف را مركز علمى شيعه قرار داد . ( 2 ) - شيخ طوسى كتاب تهذيب را كه شرح مقنعه شيخ مفيد است ، در زمان حيات استاد خودشيخ مفيد ( متوفى 413 ق ) آغاز كرد . شيخ در اين زمان نزديك به 26 سال داشته است . ( ر . ك : مقدمهء تفسير التبيان ، به قلم شيخ آقا بزرگ تهرانى )